1

το σχέδιό μας

Η Ελλάδα κόμβος υποδομών
της ΝΑ Ευρώπης

Οι πολίτες έχουν κουραστεί από τις μεγαλόστομες εξαγγελίες που δεν γίνονται πραγματικότητα και από την επένδυση στη δημιουργία εικονικής πραγματικότητας και όχι στην ουσία. Αυτό που χρειάζεται ο τόπος σήμερα, είναι όραμα για μια Ελλάδα με αναβαθμισμένο διεθνή ρόλο και συστηματική εργασία για την πραγματοποίησή του.

η νέα εθνική στρατηγική…

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΛΛΑΔΑ 2.0) δίνει μια μεγάλη ευκαιρία στη χώρα μας. Να επενδύσουμε σε τομείς που έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, λόγω της στρατηγικής μας θέσης, όπως είναι:

  • τα logistics,
  • οι συνδυασμένες μεταφορές, με τα σιδηροδρομικά έργα και τα λιμάνια μας που μπορούν να γίνουν μεγάλα εμπορευματικά κέντρα,
  • η νέα γενιά έργων υποδομών που θα αναζωογονήσουν την αγορά και θα αλλάξουν την εικόνα της χώρας. Έργα που υπηρετούν το νέο παραγωγικό μοντέλο.

Αυτή είναι η νέα εθνική στρατηγική: 

Η Ελλάδα να εξελιχθεί σε κόμβο υποδομών της ευρύτερης περιοχής.

…και τα βήματα για να την κάνουμε πραγματικότητα

  • Αναγάγουμε τον Πειραιά, τα λιμάνια του Βορρά και κυρίως της Θεσσαλονίκης, σε πύλες εισόδου και αναβαθμίζουμε την Ελλάδα στο χώρο των logistics με σπουδαίες υποδομές όπως το Θριάσιο.  
  • Αναπτύσσουμε το σιδηροδρομικό δίκτυο, το οποίο μπορεί να επεκτείνει το θαλάσσιο διάδρομο που ενώνει τις ασιατικές αγορές με τον Πειραιά, σε ένα χερσαίο διάδρομο μεταφοράς προϊόντων στην Κεντρική Ευρώπη.
  • Επιτέλους συνδέουμε με το οδικό και το σιδηροδρομικό δίκτυο, τα μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας μας: Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη, Λαύριο, Ραφήνα, Πάτρα.
  • Παράλληλα, επενδύουμε και στη λειτουργία των Περιφερειακών Αεροδρομίων. 
  • Και προχωράμε και σε άλλες δράσεις με σοβαρή αναπτυξιακή διάσταση, όπως είναι το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τα Υδατοδρόμια. 

Όλες αυτές οι δράσεις μαζί, δείχνουν την κατεύθυνση για την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου για τις συνδυασμένες μεταφορές.

Ο Πειραιάς μπορεί να γίνει λιμάνι μεταφόρτωσης, αλλά και λιμάνι εξόδου για τα προϊόντα από τη ΝΑ Ευρώπη. Η ταχεία διασύνδεση Θεσσαλονίκης-Καβάλας-Αλεξανδρούπολης και Αλεξανδρούπολης-Μαύρης Θάλασσας, μπορεί να αναβαθμίσει στρατηγικά όλη τη Βόρεια Ελλάδα. Συνδυάζοντας αυτές τις δυνατότητες, η Ελλάδα μπορεί να καταστεί όχι απλώς ανταγωνιστική, αλλά πρωταγωνίστρια.

Δύναμη ανάπτυξης,
το μεγάλο πρόγραμμα έργων ύψους 13 δισ.

Στο εθνικό μας σχέδιο, φυσικά τα έργα υποδομών έχουν κεντρικό ρόλο. Για να μπει ξανά η οικονομία σε υγιείς βάσεις, είναι αναγκαίο να επενδύσουμε στους παραγωγικούς τομείς, που έχουν μεγάλο πολλαπλασιαστή για την οικονομία.

Γι’ αυτό και έχουμε εκπονήσει και υλοποιούμε ένα ρεαλιστικό πλάνο έργων, συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ. 

Έργα τα οποία έχει ανάγκη ο τόπος, μπορούν να δώσουν μεγάλη ώθηση στο ΑΕΠ της χώρας, να ενισχύσουν σημαντικά την απασχόληση και εν τέλει να βοηθήσουν καίρια στο μεγάλο στοίχημα: την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη επιστροφή στην Ανάπτυξη.

  • Εμβληματικά έργα που ταλαιπωρήθηκαν επί χρόνια και πλέον δόθηκαν λύσεις για να ξεμπλοκάρουν, από το Μετρό της Θεσσαλονίκης έως τον οδικό άξονα Πάτρα–Πύργος και την ολοκλήρωση του νότιου τμήματος του Ε65. 
  • Νέα έργα όπως είναι οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, η νέα Περιφερειακή Οδός της Θεσσαλονίκης -το γνωστό FlyOver- ή ο ΒΟΑΚ στην Κρήτη και το βόρειο τμήμα του Ε65.
  • Οι επεκτάσεις του Μετρό της Αθήνας. Σιδηροδρομικά έργα. Αντιπλημμυρικά έργα. Παρεμβάσεις για την οδική ασφάλεια. Και τόσα άλλα.

Το πρόγραμμα αυτό, το υλοποιούμε βήμα-βήμα. Όχι στα λόγια. Με πράξεις: Έχουμε ήδη καταφέρει να δημοπρατήσουμε έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 9,6 δισ. ευρώ. Και μάλιστα, έχουμε συμβασιοποιήσει και ήδη εκτελούνται έργα πάνω από 3,8 δισ. ευρώ -ενώ η προηγούμενη κυβέρνηση σε 4,5 χρόνια συμβασιοποίησε έργα κάτω από 800 εκ.

Τα έργα για εμάς δεν είναι εργαλεία υφαρπαγής ψήφων, αλλά εργαλεία ανάπτυξης

  • Δημιουργούν θέσεις εργασίας, άμεσα (όσους δουλεύουν σε αυτά) και έμμεσα (όσους δουλεύουν γύρω από αυτά).
  • Ιδίως όταν γίνονται στην περιφέρεια βοηθούν ολόκληρες περιοχές της πατρίδας μας να αναπτυχθούν και να αναβαθμιστούν.
  • Μικραίνουν τις αποστάσεις.
  • Διευκολύνουν τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, το εμπόριο, τις συνεργασίες.
  • Προσελκύουν επενδύσεις.
  • Σε πολλές περιπτώσεις βγάζουν περιοχές από το περιθώριο και την απομόνωση.
  • Αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, την παιδεία, την υγεία της περιοχής.

Έργα με διαφάνεια – ταχύτητα –ποιότητα – χαμηλότερο κόστος

Αφού τα έργα κατέχουν τόσο κεντρική θέση στο σχεδιασμό μας, αποτέλεσε πολιτική επιλογή και προτεραιότητά μας, ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου και η εισαγωγή νέων θεσμών αλλά και απλουστεύσεων. Γι’ αυτό τροποποιήσαμε τον νόμο 4412, υλοποιώντας στην πράξη μια μεταρρύθμιση στο χώρο των έργων.

Οι στόχοι με τον νέο νόμο 4782/21 είναι συγκεκριμένοι: έργα και διαγωνιστικές διαδικασίες με μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια, ποιότητα και χαμηλότερο κόστος.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

  • Ειδική αιτιολόγηση για υπερβολικά χαμηλές προσφορές που πάντα οδηγούν σε αύξηση του προϋπολογισμού και πτώση της ποιότητας ή και αδυναμία παράδοσης.
  • Δημοπράτηση έργων ειδικής σημασίας για την οικονομία της χώρας, σε μικρότερους χρόνους.
  • Σύντμηση των προθεσμιών άσκησης ένστασης και έκδοσης απόφασης, για να μην κρατούν ατελείωτα οι διαγωνιστικές διαδικασίες.
  • Εξυγίανση και εκσυγχρονισμό του τομέα παραγωγής και εκτέλεσης έργων και μελετών. Τήρηση ηλεκτρονικού ημερολογίου εργασιών.
  • Μέτρα για την καταπολέμηση των συμπληρωματικών συμβάσεων κατά την εκτέλεση.
  • Ιδιωτική επίβλεψη έργων και μελετών, από πιστοποιημένο ιδιώτη που θα διαθέτει τις αναγκαίες εξειδικευμένες γνώσεις.

Παράλληλα, έχουμε ήδη ολοκληρώσει κρίσιμες θεσμικές παρεμβάσεις, όπως είναι η θεσμοθέτηση του Εθνικού Μητρώου Υποδομών και η Νομοθετική Ρύθμιση για τα Μηχανήματα Έργων.

Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα της ανατιμήσεως υλικών

Για να γίνει το σχέδιό μας πράξη, χρειάζεται και να ξεπερνάμε απρόβλεπτα εμπόδια. Γι’ αυτό και προχωρήσαμε σε 5 στοχευμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανατιμήσεως των υλικών, που δημιούργησε η πανδημία και η εισβολή στην Ουκρανία. Κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν ώστε η διεθνής κρίση να μην επηρεάσει τα χρονοδιαγράμματα των έργων. Σκοπός μας είναι να διασφαλίζουμε τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για την υλοποίηση των έργων, χωρίς καμία έκπτωση στην ποιότητα.

1

Έκδοση συντελεστών αναθεώρησης για το 2021

  • Ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά το 2012, ο μηχανισμός της αναθεώρησης που προβλέπεται για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, μέσω της έκδοσης συντελεστών αναθεώρησης εργασιών, με δύο υπουργικές αποφάσεις για τα τέσσερα τρίμηνα του 2021.
  • Συνολικά έχουν εκδοθεί συντελεστές αναθεώρησης σε 565 άρθρα εργασιών όλων των κατηγοριών δημοσίων έργων.

2

Απολογιστική τιμολόγηση ασφάλτου, PVC και Πολυαιθυλενίου

  • για χρονικό διάστημα 6 μηνών από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης (6/6/2022)
  • με αναδρομική ισχύ από την 1/1/2022 έως την 6/6/2022.

3

Θέσπιση πριμ έγκαιρης ολοκλήρωσης έργων

προβλέπεται σε ποσοστό 5% του ανεκτέλεστου υπολοίπου κάθε σύμβασης, υπό τους όρους

  • της εμπρόθεσμης ολοκλήρωσης των έργων
  • και να μην γίνει χρήση του δικαιώματος επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος.

4

Επιμήκυνση έως 6 μήνες των προθεσμιών εκτέλεσης των έργων

  • Παρέχεται για τις εργοληπτικές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν συνδυαστικά στις αυξήσεις των τιμών των υλικών με τις υψηλές εκπτώσεις εργολαβιών.
  • Το αίτημα των αναδόχων είναι δεσμευτικό για τις αναθέτουσες αρχές και ο συγκεκριμένος χρόνος δεν θα προσμετράται ως παράταση.
Έτσι, ο ανάδοχος ενός έργου που αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω της απρόβλεπτης ανατιμήσεως των υλικών, έχει δύο επιλογές: ή να ολοκληρώσει εγκαίρως το έργο λαμβάνοντας πριμ ή να πάρει 6 μήνες παράταση.

5

Ενεργοποίηση επιτροπής διαπίστωσης τιμών δημοσίων έργων

κατόπιν αιτήματος των φορέων του κατασκευαστικού κλάδου για τον προσδιορισμό της διακύμανσης των τιμών των δημοσίων έργων και μέχρι την έναρξη της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου Τιμών.

Πρότυπες προτάσεις:
οι νέες ιδέες, όχημα ανάπτυξης

Το 2004-2009, η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εφάρμοσε για πρώτη φορά, εν μέσω αντιδράσεων, το μοντέλο των συμβάσεων παραχώρησης –με το οποίο τελικά άλλαξε η εικόνα της χώρας. Έτσι και σήμερα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θεσμοθέτησε ένα νέο μοντέλο, αυτό των «πρότυπων προτάσεων» («unsolicited proposals»).
Πλέον, το μοντέλο το οποίο εφαρμόζεται με επιτυχία σε αρκετές χώρες, αποτελεί επίσημα νόμο του κράτους (ν. 4903/2022), ώστε να αφήσει το αποτύπωμά του στην ανάπτυξη της Ελλάδας.

Τα 3 βήματα των πρότυπων προτάσεων

  1. Ξεκινούν με την πρωτοβουλία του επενδυτή, που παραδίδει στις Υπηρεσίες μια ιδέα και μια μελέτη, με πλήρη κοστολόγηση, χρηματοδότηση, χρονοδιάγραμμα, εκμετάλλευση.
  2. Η Υπηρεσία την αξιολογεί.
  3. Και στη συνέχεια, αν κρίνει καλή την ιδέα, μπορεί να κάνει 2 διαγωνιστικές διαδικασίες:
  • Εάν κρίνει ότι η μελέτη είναι τεχνικά καλή και πλήρης κάνει ανοικτό διαγωνισμό.
  • Αντίθετα, εάν η Υπηρεσία κρίνει ότι η ιδέα είναι καλή και το έργο βιώσιμο, αλλά η μελέτη δεν είναι πλήρης τεχνικά, τότε θέτει σε δημόσια διαβούλευση την παραδοτέα μελέτη.

Γιατί οι πρότυπες προτάσεις αλλάζουν το πεδίο των έργων στην Ελλάδα

  • Επενδύουν στην καινοτομία.
  • Προσφέρουν μεγάλο κέρδος χρόνου.
  • Αξιοποιούν τις καλές ιδέες του ιδιωτικού τομέα και την τεχνογνωσία του στην ωρίμανση έργων.
  • Προσθέτουν τις δυνάμεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, διπλασιάζοντας τη δυναμικότητα του συστήματος παραγωγής έργων.
  • Μειώνουν το ρίσκο για το ελληνικό Δημόσιο.
  • Μεταφέρουν τεχνογνωσία από τον ιδιωτικό στον δημόσιο τομέα.

Είναι ένα μοντέλο που μπορεί να προσφέρει σημαντικά έργα με καινοτόμο προσέγγιση, σε πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και με μικρότερο κόστος.

13+1 έργα
που αλλάζουν τη
ζωή μας

1. Μετρό Θεσσαλονίκης

Ένα από τα πιο σύγχρονα Μετρό στην Ευρώπη μπήκε στην τελική ευθεία, το 2023 ολοκληρώνεται.

2. Γραμμή 4 Μετρό Αθήνας

Η πρώτη νέα Γραμμή στην Αθήνα μετά από 28 χρόνια. Αρχές 23 ξεκινά ο μετροπόντικας.

3. Πάτρα-Πύργος

Ο νέος δρόμος που κινδύνευσε να ματαιωθεί, κατασκευάζεται εντατικά για να παραδοθεί το 2025.

4. ΒΟΑΚ

Από απλή μολυβιά στο χάρτη, το έργο που περιμένει η Κρήτη άρχισε να πραγματοποιείται

5. Ε65: ο αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας

Στο Νότιο Τμήμα παραδόθηκαν 14χλμ & ολοκληρώνεται το 2023, το Βόρειο ξεμπλόκαρε και ξεκίνησε

6. Άκτιο – Αμβρακία

Το βγάλαμε από το τέλμα. Παραδόθηκαν 17 χλμ και το 2023 ολοκληρώνεται.

7. Σιδηροδρομικά έργα πάνω από 4 δισ.

Εκσυγχρονίζουμε το σιδηροδρομικό μας δίκτυο και το συνδέουμε με τα μεγάλα λιμάνια

8. Αντιπλημμυρικά έργα 1.2 δισ. σε όλη τη χώρα

Θωρακιζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

9. Εθνικό Σχέδιο Οδικής Ασφάλειας

Ασφαλείς δρόμοι – Υπεύθυνοι οδηγοί – Κυκλοφοριακή παιδεία – Δίκαιοι κανόνες για όλους

10. Μπήκαμε στην εποχή της ηλεκτροκίνησης

Κίνητρα για όλους – Εκτεταμένο δίκτυο φόρτισης – Νέα πλατφόρμα με όλες τις πληροφορίες

11. Καθημερινή μάχη για την ενίσχυση των αστικών συγκοινωνιών

Εν μέσω πανδημίας, Αθήνα: +55% οχήματα στο δρόμο – Θεσσαλονίκη +100%. Και συνεχίζουμε.

12. Ψηφιακός μετασχηματισμός

Καινοτομία και καλύτερη καθημερινότητα. Από την προσωρινή άδεια ως το Car Wallet και το My Autο.

13. Η Ελλάδα απέκτησε Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας

Στα πρότυπα αντίστοιχων Ευρωπαϊκών Αρχών. Για ανάπτυξη και διαφάνεια στις αερομεταφορές.

+1. Πρόγραμμα έργων υποδομών 13 δισ.

Μικρά & μεγάλα έργα σε όλη τη χώρα. 9,6 δισ. ήδη δημοπρατήθηκαν, 3,8 δισ. υλοποιούνται.