Σχέδιο και Έργο

με την Ελλάδα στο επίκεντρο

Ανάπτυξη | Καινοτομία | Καθημερινότητα

Το σχέδιό μας για τις υποδομές και τις μεταφορές

Σε μια δύσκολη συγκυρία για την πατρίδα μας, στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών  δουλεύουμε για να υπηρετήσουμε τον εθνικό στόχο που έχει θέσει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη: Να έρθει η Ελλάδα ξανά στο επίκεντρο της προόδου και της ανάπτυξης. Να αξιοποιήσει τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα για να πρωταγωνιστήσει. Να μην είναι πια το παράδειγμα προς αποφυγή, αλλά το παράδειγμα προς μίμηση.

Παραλάβαμε μεγάλα έργα μπλοκαρισμένα, μηδενική προετοιμασία για νέα και τις αστικές συγκοινωνίες σε πλήρη διάλυση. Προσπαθούμε, λοιπόν, να αντιμετωπίσουμε προβλήματα σύνθετα και πολλών ετών, τα οποία δεν λύνονται με μαγικό ραβδάκι. Ούτε τα έργα «φυτρώνουν» σε μια μέρα, ούτε οι αστικές συγκοινωνίες αλλάζουν μέσα σε μια νύχτα. Γι’ αυτό και δουλεύουμε με σχέδιο, συστηματικά και χωρίς υπερφίαλες υποσχέσεις:

  • Στην κρίσιμη περίοδο της στήριξης της ελληνικής οικονομίας στην μετά COVID-19 εποχή, προχωράμε ένα ολοκληρωμένο πλάνο έργων συνολικού ύψους 13 δισ. Έργων που έχουν μεγάλο πολλαπλασιαστή για την οικονομία, λύνουν σοβαρά προβλήματα των τοπικών κοινωνιών, κάνουν καλύτερη την καθημερινή μας ζωή, αλλά και δίνουν μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη. 
  • Εστιάζουμε ιδιαίτερα στο νέο μεγάλο εθνικό μας στόχο: Να γίνει η Ελλάδα κόμβος υποδομών της ΝΑ Ευρώπης.
  • Προχωράμε μεθοδικά στην υλοποίηση αυτού του προγράμματος. Όχι στα λόγια. Με πράξεις! Ήδη, έχουμε συμβασιοποιήσει έργα πάνω από 3,2 δισ. ευρώ -ενώ η προηγούμενη κυβέρνηση σε 4,5 χρόνια συμβασιοποίησε έργα κάτω από 800 εκ. Πάνω από το τετραπλάσιο αποτέλεσμα σε λιγότερο από το μισό χρονικό διάστημα. Δηλαδή προχωράμε με περίπου δεκαπλάσιο ρυθμό συμβασιοποίησης των έργων!
  • Καταφέρνουμε να ξεμπλοκάρουμε ένα προς ένα εμβληματικά έργα, τα οποία επί χρόνια παρέμεναν κολλημένα στη δίνη περίπλοκων προβλημάτων. Ενδεικτικά: Επιτέλους δώσαμε λύση στο Μετρό Θεσσαλονίκης και πλέον λάβαμε και το «πράσινο φως» από το ΣτΕ. Στην Αθήνα, επιτέλους ξεκίνησε το μεγάλο έργο της Γραμμής 4 του Μετρό. Στην Κρήτη, ξεπερνάμε προβλήματα πολλών ετών στον ΒΟΑΚ ενώ ξεμπλοκάραμε και υλοποιούμε το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι. Στην Κεντρική Ελλάδα, δώσαμε ήδη στην κυκλοφορία τα πρώτα 14 χιλιόμετρα του Νότιου Τμήματος του Ε65 και μετά από προβλήματα ετών συμβασιοποιήσαμε και ξεκινάμε την κατασκευή του Βόρειου Τμήματος. Λύση βρίσκουμε και για το Πάτρα-Πύργος, έργο που κινδύνευε σοβαρά να μην γίνει ποτέ.
  • Παράλληλα, βάζουμε μπρος νέα έργα, που θα υλοποιηθούν με σύγχρονες μεθόδους. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, το Flyover στη Θεσσαλονίκη. Βέβαια, δεν θα κουραστώ να επαναλαμβάνω ότι τα μεγάλα έργα δεν ανήκουν σε καμία κυβέρνηση, αλλά στον ελληνικό λαό. Η πορεία για την ολοκλήρωσή τους συχνά αποτελεί άθροισμα προσπαθειών πολλών διαφορετικών κυβερνήσεων, αφού μπορεί άλλος να συλλαμβάνει την ιδέα ενός έργου, άλλος να το ωριμάζει, άλλος να το δημοπρατεί, άλλος να το συμβασιοποιεί και άλλος να το ολοκληρώνει. Κι αυτό πρέπει όλοι να το θυμόμαστε πάντα.
  • Προχωράμε μια σειρά από στοχευμένες παρεμβάσεις σε όλη τη χώρα, σε  κρίσιμους τομείς όπως η οδική ασφάλεια και η αντιπλημμυρική προστασία.
  • Δουλεύουμε συστηματικά για να αναβαθμίσουμε ουσιαστικά τις αστικές συγκοινωνίες, τις οποίες παραλάβαμε υπό διάλυση. Μετά από πάνω από μια δεκαετία υποεπένδυσης, επενδύουμε ξανά στις αστικές συγκοινωνίες. Κάναμε αναγκαίες προσλήψεις. Εφαρμόζουμε έξυπνες λύσεις όπως την προμήθεια οχημάτων με leasing και τη συνεργασία με τα ΚΤΕΛ, που κάνουν την κατάσταση όσο γίνεται πιο ανθρώπινη. Έτσι, έχουμε αυξήσει 50% τα λεωφορεία στους δρόμους της Αθήνας και 100% στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Ενώ προχωράμε το διαγωνισμό για τα νέα λεωφορεία που θα λύσει οριστικά το πρόβλημα. 
  • Αν χρειαστεί συγκρουόμαστε με μικρά και μεγάλα συμφέροντα, για να δώσουμε λύσεις. Από την μη αύξηση των διοδίων στην Αττική Οδό, μέχρι το ΣΔΙΤ για τη διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του δικτύου του νερού πριν αυτό φτάσει στην ΕΥΔΑΠ, μοναδικό μας κριτήριο είναι το δημόσιο συμφέρον.
  • Μεταρρυθμίσαμε τον νόμο 4412 των δημόσιων έργων, για να προχωρούν με ταχύτητα, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

Αυτά είναι μόνον ενδεικτικά, όμως σίγουρα θέλουμε να πετύχουμε πολύ περισσότερα.

Τα τελευταία δύο χρόνια ήταν πολύ πυκνά σε γεγονότα, όμως οι Ελληνίδες και οι Έλληνες ένιωσαν την ασφάλεια ότι στο τιμόνι υπάρχει μια κυβέρνηση σταθερή και αξιόπιστη κι ότι επιτέλους γίνονται βήματα μπροστά, για να αλλάξει η χώρα.

Σε αυτή την προσπάθεια συμβάλλουμε και εμείς με την καθημερινή μας προσπάθεια στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Γι’ αυτό δουλεύουμε αθόρυβα και χωρίς μεγάλα λόγια. Άλλωστε σε αυτό το μοντέλο πολιτικής πιστεύουμε. Στην πολιτική που σέβεται τους πολίτες, δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν ρίχνει πυροτεχνήματα, αλλά αποδίδει αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.

Συνεχίζουμε, λοιπόν, με σχέδιο, πολλή δουλειά και σταθερά βήματα. Και είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Κώστας Καραμανλής
Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΣ

Η Ελλάδα κόμβος υποδομών της ΝΑ Ευρώπης

Οι πολίτες έχουν κουραστεί από τις μεγαλόστομες εξαγγελίες που δεν γίνονται πραγματικότητα και από την επένδυση στη δημιουργία εικονικής πραγματικότητας και όχι στην ουσία. Αυτό που χρειάζεται ο τόπος σήμερα, είναι όραμα για μια Ελλάδα με αναβαθμισμένο διεθνή ρόλο και συστηματική εργασία για την πραγματοποίησή του.

η νέα εθνική στρατηγική

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΛΛΑΔΑ 2.0) δίνει μια μεγάλη ευκαιρία στη χώρα μας. Να επενδύσουμε σε τομείς που έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, λόγω της στρατηγικής μας θέσης, όπως είναι:

  • τα logistics, 
  • οι συνδυασμένες μεταφορές, με τα σιδηροδρομικά έργα και τα λιμάνια μας που μπορούν να γίνουν μεγάλα εμπορευματικά κέντρα, 
  • η νέα γενιά έργων υποδομών που θα αναζωογονήσουν την αγορά και θα αλλάξουν την εικόνα της χώρας. Έργα που υπηρετούν το νέο παραγωγικό μοντέλο.

 

Αυτή είναι η νέα εθνική στρατηγική: 
Η Ελλάδα να εξελιχθεί σε κόμβο υποδομών της ευρύτερης περιοχής.

…και τα βήματα για να την κάνουμε πραγματικότητα

  • Αναγάγουμε τον Πειραιά, τα λιμάνια του Βορρά και κυρίως της Θεσσαλονίκης, σε πύλες εισόδου και αναβαθμίζουμε την Ελλάδα στο χώρο των logistics με σπουδαίες υποδομές όπως το Θριάσιο.  
  • Αναπτύσσουμε το σιδηροδρομικό δίκτυο, το οποίο μπορεί να επεκτείνει το θαλάσσιο διάδρομο που ενώνει τις ασιατικές αγορές με τον Πειραιά, σε ένα χερσαίο διάδρομο μεταφοράς προϊόντων στην Κεντρική Ευρώπη. 
  • Παράλληλα, επενδύουμε και στη λειτουργία των Περιφερειακών Αεροδρομίων. 
  • Και προχωράμε και σε άλλες δράσεις με σοβαρή αναπτυξιακή διάσταση, όπως είναι το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τα Υδατοδρόμια. 

Όλες αυτές οι δράσεις μαζί, δείχνουν την κατεύθυνση για την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου για τις συνδυασμένες μεταφορές.

Ο Πειραιάς μπορεί να γίνει λιμάνι μεταφόρτωσης, αλλά και λιμάνι εξόδου για τα προϊόντα από τη ΝΑ Ευρώπη. Η ταχεία διασύνδεση Θεσσαλονίκης-Καβάλας-Αλεξανδρούπολης και Αλεξανδρούπολης-Μαύρης Θάλασσας, μπορεί να αναβαθμίσει στρατηγικά όλη τη Βόρεια Ελλάδα. Συνδυάζοντας αυτές τις δυνατότητες, η Ελλάδα μπορεί να καταστεί όχι απλώς ανταγωνιστική, αλλά πρωταγωνίστρια. 

Δύναμη ανάπτυξης, το μεγάλο πρόγραμμα έργων ύψους 13 δισ.

Στο εθνικό μας σχέδιο, φυσικά τα έργα υποδομών έχουν κεντρικό ρόλο. Για να μπει ξανά η οικονομία σε υγιείς βάσεις, είναι αναγκαίο να επενδύσουμε στους παραγωγικούς τομείς, που έχουν μεγάλο πολλαπλασιαστή για την οικονομία. Γι’ αυτό και έχουμε εκπονήσει ένα ρεαλιστικό πλάνο έργων, συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ. 

Έργα τα οποία έχει ανάγκη ο τόπος, μπορούν να δώσουν μεγάλη ώθηση στο ΑΕΠ της χώρας, να ενισχύσουν σημαντικά την απασχόληση και εν τέλει να βοηθήσουν καίρια στο μεγάλο στοίχημα: την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη επιστροφή στην Ανάπτυξη.

  • Εμβληματικά έργα που ταλαιπωρήθηκαν επί χρόνια και πλέον δίνουμε λύσεις για να ξεμπλοκάρουν, από το Μετρό της Θεσσαλονίκης έως τον οδικό άξονα Πάτρα–Πύργος και την ολοκλήρωση του νότιου τμήματος του Ε65. 
  • Νέα έργα όπως είναι οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, η νέα Περιφερειακή Οδός της Θεσσαλονίκης -το γνωστό FlyOver- ή ο ΒΟΑΚ στην Κρήτη και το βόρειο τμήμα του Ε65. 
  • Οι επεκτάσεις του Μετρό της Αθήνας. Σιδηροδρομικά έργα. Αντιπλημμυρικά έργα. Παρεμβάσεις για την οδική ασφάλεια. Και τόσα άλλα.

Τα έργα για εμάς δεν είναι εργαλεία υφαρπαγής ψήφων, αλλά εργαλεία ανάπτυξης

  • Δημιουργούν θέσεις εργασίας, άμεσα (όσους δουλεύουν σε αυτά) και έμμεσα (όσους δουλεύουν γύρω από αυτά).
  • Ιδίως όταν γίνονται στην περιφέρεια βοηθούν ολόκληρες περιοχές της πατρίδας μας να αναπτυχθούν και να αναβαθμιστούν. 
  • Μικραίνουν τις αποστάσεις. 
  • Διευκολύνουν τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, το εμπόριο, τις συνεργασίες. 
  • Προσελκύουν επενδύσεις. 
  • Σε πολλές περιπτώσεις βγάζουν περιοχές από το περιθώριο και την απομόνωση. 
  • Αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, την παιδεία, την υγεία της περιοχής.

Έργα με διαφάνεια – ταχύτητα –ποιότητα – χαμηλότερο κόστος

Αφού τα έργα κατέχουν τόσο κεντρική θέση στο σχεδιασμό μας, αποτέλεσε πολιτική επιλογή και προτεραιότητά μας, ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου και η εισαγωγή νέων θεσμών αλλά και απλουστεύσεων. Γι’ αυτό τροποποιήσαμε τον νόμο 4412, υλοποιώντας στην πράξη μια μεταρρύθμιση στο χώρο των έργων. 

Οι στόχοι με τον νέο νόμο 4782/21 είναι συγκεκριμένοι:
έργα και διαγωνιστικές διαδικασίες με μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια, ποιότητα και χαμηλότερο κόστος.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

  • Ειδική αιτιολόγηση για υπερβολικά χαμηλές προσφορές που πάντα οδηγούν σε αύξηση του προϋπολογισμού και πτώση της ποιότητας ή και αδυναμία παράδοσης.
  • Δημοπράτηση έργων ειδικής σημασίας για την οικονομία της χώρας, σε μικρότερους χρόνους.
  • Κατάργηση δυνατότητας μεταβολής της προσφοράς κατά την εκτέλεση της σύμβασης. 
  • Σύντμηση των προθεσμιών άσκησης ένστασης και έκδοσης απόφασης, για να μην κρατούν ατελείωτα οι διαγωνιστικές διαδικασίες. 
  • Εξυγίανση και εκσυγχρονισμό του τομέα παραγωγής και εκτέλεσης έργων και μελετών. Τήρηση ηλεκτρονικού ημερολογίου εργασιών.
  • Μέτρα για την καταπολέμηση των συμπληρωματικών συμβάσεων κατά την εκτέλεση.
  • Ιδιωτική επίβλεψη έργων και μελετών, από πιστοποιημένο ιδιώτη που θα διαθέτει τις αναγκαίες εξειδικευμένες γνώσεις.

Παράλληλα, έχουμε ήδη ολοκληρώσει κρίσιμες θεσμικές παρεμβάσεις, όπως είναι η θεσμοθέτηση του Εθνικού Μητρώου Υποδομών και η Νομοθετική Ρύθμιση για τα Μηχανήματα Έργων.

Προτάσεις καινοτομίας: οι νέες ιδέες, όχημα ανάπτυξης

Το 2004-2009, η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εφάρμοσε για πρώτη φορά, εν μέσω αντιδράσεων, το μοντέλο των συμβάσεων παραχώρησης –με το οποίο τελικά άλλαξε η εικόνα της χώρας. Έτσι και σήμερα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ετοιμάζεται να δοκιμάσει ένα νέο μοντέλο, αυτό των «προτάσεων καινοτομίας» («unsolicited proposals»). Μοντέλο το οποίο εφαρμόζεται με επιτυχία σε αρκετές χώρες και το οποίο μπορεί να αφήσει το αποτύπωμά του στην ανάπτυξη της Ελλάδας.

Τα 3 βήματα των προτάσεων καινοτομίας

  1. Ξεκινούν με την πρωτοβουλία του επενδυτή, που παραδίδει στις Υπηρεσίες μια ιδέα και μια μελέτη, με πλήρη κοστολόγηση, χρηματοδότηση, χρονοδιάγραμμα, εκμετάλλευση.
  2. Η Υπηρεσία την αξιολογεί. 
  3. Και στη συνέχεια, αν κρίνει καλή την ιδέα, μπορεί να κάνει 2 διαγωνιστικές διαδικασίες:
    • Εάν κρίνει ότι η μελέτη είναι τεχνικά καλή και πλήρης κάνει ανοικτό διαγωνισμό.
    • Αντίθετα, εάν η Υπηρεσία κρίνει ότι η ιδέα είναι καλή και το έργο βιώσιμο, αλλά η μελέτη δεν είναι πλήρης τεχνικά, τότε θέτει σε δημόσια διαβούλευση την παραδοτέα μελέτη.

Γιατί οι προτάσεις καινοτομίας αλλάζουν το πεδίο των έργων στην Ελλάδα

  • Προσφέρουν μεγάλο κέρδος χρόνου.
  • Αξιοποιούν τις καλές ιδέες του ιδιωτικού τομέα και την τεχνογνωσία του στην ωρίμανση έργων.
  • Προσθέτουν τις δυνάμεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, διπλασιάζοντας τη δυναμικότητα του συστήματος παραγωγής έργων.
  • Μειώνουν το ρίσκο για το ελληνικό Δημόσιο.
  • Μεταφέρουν τεχνογνωσία από τον ιδιωτικό στον δημόσιο τομέα.

Είναι ένα μοντέλο που μπορεί να προσφέρει σημαντικά έργα με καινοτόμο προσέγγιση, σε πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και με μικρότερο κόστος.